Burdur Süper Amatör’de Zirve Yarışı Kızıştı! İki Takım Üçte Üç Yaptı
Burdur Süper Amatör’de Zirve Yarışı Kızıştı! İki Takım Üçte Üç Yaptı
İçeriği Görüntüle

Geçen gün bir yakınımı muayene için hastaneye götürdüm. Poliklinik önünde uzun bir sıra vardı. Bekleyenlerin bir kısmı başka şehirlerden gelmişti. Muayene olup aynı gün geri dönmek zorundaydılar. Tam o sırada bir kadın geldi. Kimseye bakmadan, “Doktor Bey’in haberi var, beni bekliyor.” diyerek kapıya yürüdü ve içeri girdi. Kimse itiraz etmedi. Yalnızca yaşlı bir amca, mahzun bir sesle söylendi:
“Bizim de tanıdığımız olsa bu kadar beklemezdik.”

O cümle bana çok ağır geldi. Çünkü hakkı olan bir insan, hakkının yetmediğine inanmaya başlamıştı.
Bir toplumun sağlamlığı, kuralların herkese aynı biçimde uygulanmasıyla ölçülür. İnsanlar, başkalarının da aynı kurala uyduğunu gördükçe o kurala güvenir. Bu güven sarsılırsa en sıkı denetim bile düzeni ayakta tutmaya yetmez.

Kuralı önceden bilirsiniz. Gerekçesi ve sınırı bellidir. Sırası gelen içeri girer. Şartları sağlayan herkes aynı haktan yararlanır. Belgesi tam olanın işlemi yapılır. Kim olduğunuz sonucu değiştirmez.

İmtiyaz ise kuralın kişiye göre esnetilmesiyle başlar. Bazen bir telefon yeter. Bazen birinin adı söylenir. “Bizim tanıdık, idare ediverin.” denir. İş görülür. Sırada bekleyenlere de bir açıklama yapılmaz.

Bunu okul kaydında da görürüz, işe alımda da. Trafikte, ihalede, mahallede karşımıza çıkar. Çoğu zaman küçük bir ricayla başlar.

“Bu seferlik görmezden gelelim.”
“Ona bir kolaylık sağlayalım.”

Bu sözler, söyleyene masum gelebilir. Sırada bekleyen içinse anlamı açıktır. Birinin işi erkene alınmış, onun işi gecikmiştir.
Öncelik tanımanın haklı bir gerekçesi de olabilir. Acil serviste durumu ağır olan hasta öne alınır. Engelli bir kişinin kamu hizmetine erişimi için düzenleme yapılır. Aynı ihtiyacı olan herkes bunlardan yararlanabilir. Adalet, bazen tam da böyle bir öncelik gerektirir.

Fark şudur: Gerekçe kişide değil, durumdadır.
İmtiyazın en ağır bedelini kurallara uyanlar öder. Vergisini veren, sırasını bekleyen insan bir gün kendine sorar:
“Ben mi yanlış yapıyorum?”

Çürüme işte o soruyla başlar. İnsan, dürüst davrandığı için kendini saf yerine konmuş hisseder. Zamanla kurala uymak, yalnızca safların ödediği bir bedel gibi görülür.

Kuralı yazmak kolaydır. Asıl güçlük, iş kendi yakınımıza geldiğinde başlar. Ceza yalnızca sıradan insana işliyorsa, ağırlaştırılması haksızlığı büyütür. Öncelik tanıyan, gerekçesini açıklayabilmelidir. Kararı veren de gerektiğinde hesabını verebilmelidir.

“Benim dayım yok ama hakkım var.”
İnsan bu sözü içi rahat söyleyebiliyorsa kurumlara güvenir. “Hakkın yetmez, adamın olacak” sözü yaygınlaştığında ise insanlar işlerini görmek için önce bir tanıdık aramaya başlar.

Soru bize de dokunur. Bir yakınımız için telefon açarken talebimizin kimin sırasını geciktireceğini düşünüyor muyuz? Haksızlık başkasına yapıldığında da ses çıkarabiliyor muyuz?

Sözün Özü
Bugün birinin sırası çiğnendiğinde sessiz kalmayalım. Yarın o sırada biz de bekleyeceğiz.

[email protected]