İnsan gerçekten değişebilir mi?
Bu soru son zamanlarda sık sık aklıma geliyor.
Çünkü yıllardır hep aynı sözü duyduk.
“İnsan değişmez.”
“Kişi yedisinde neyse yetmişinde de odur.”
Eskiden ben de böyle düşünürdüm.
Ama yaş ilerledikçe insanın bazı kanaatleri değişiyor.
Bugün kendi hayatıma dönüp baktığımda, aynı Fevzi olduğumu biliyorum. Nüfus cüzdanındaki isim aynı, yaşadığım hatıralar aynı. Ama o yıllardaki insanla bugünkü insanın dünyaya bakışı aynı değil.
Geçenlerde evde eski fotoğraf albümlerini karıştırıyorduk.
Torunum Mustafa, gençlik yıllarımdan kalma siyah beyaz bir fotoğrafı eline aldı.
Önce fotoğrafa baktı.
Sonra bana…
Gülerek,
“Dede, bu sen misin? Benziyor ama hiç benzemiyor.” dedi.
Hepimiz güldük.
Ama nedense ben o gün o cümlenin üzerinde uzun uzun düşündüm.
Gerçekten de fotoğraftaki bendim.
Ama sanki ben değildim.
Yüzüm değişmişti elbette.
Saçlarıma aklar düşmüştü.
Ama asıl değişen bunlar değildi.
Hayata baktığım yer değişmiştı.
Gençken bazı dertleri gözümde öyle büyütürdüm ki sanki ömür boyu sürecek sanırdım.
Bir başarısızlık yaşayınca, “Herhâlde benden bir şey olmaz.” diye düşünürdüm.
Bir insanın söylediği kırıcı bir söz günlerce aklımdan çıkmazdı.
Şimdi geriye dönüp bakıyorum da o gün beni üzen şeylerin çoğunu zor hatırlıyorum.
Ama bana öğrettiklerini hiç unutmuyorum.
Galiba yaş almak biraz da bu demek.
Başımıza gelen olaylardan çok, onlara verdiğimiz anlam değişiyor.
Aynı kayıp bir insanı hayata küstürebiliyor.
Bir başkasını ise hayata daha sıkı bağlayabiliyor.
Aynı başarısızlık birini vazgeçirirken, başka birine yeniden deneme cesareti verebiliyor.
Demek ki insanı değiştiren sadece yaşadıkları değil.
Yaşadıklarını nasıl okuduğu.
Bugün torunlarımı seyrederken bazen kendi çocukluğumu görüyorum.
İçimden hep aynı dua geçiyor.
Allah onları büyük acılarla imtihan etmesin.
Ama biliyorum…
Hayatın içinde biraz hüzün de var.
Biraz hayal kırıklığı da…
Biraz ayrılık da…
Hiçbirimizin yolu bunlara uğramadan tamamlanmıyor.
Asıl mesele galiba şu:
Yaşadığımız acılar bizi daha küçük bir insana mı dönüştürüyor, yoksa daha olgun bir insana mı?
Yıllar bana şunu öğretti:
İnsan geçmişini değiştiremiyor.
Ama geçmişine baktığı yeri değiştirebiliyor.
Belki de gerçek değişim tam burada başlıyor.
Çünkü insan, başına gelen hayatı değil…
Başına gelen hayata verdiği anlamı yaşıyor.
Hayat aynı kalabiliyor.
Ama insan…
İnsan gerçekten değişebiliyor.
