Burdur'un Gölhisar ilçesi yakınlarındaki Boubon Antik Kenti'nden 1960'lı yıllarda yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan Roma dönemine ait bronz heykeller, onlarca yıl süren araştırmalar ve uluslararası girişimlerin ardından Türkiye'ye geri kazandırıldı. Dünyanın farklı müzelerine ve özel koleksiyonlarına dağılan eserlerin hikâyesi, İstanbul'da açılan “Kaçış Yok: Boubon” sergisiyle yeniden gündeme geldi.
Uluslararası turizm girişimcisi ve yazar Dr. Cem Kinay, “Bir İmparatorun Kaybolan Yüzü: Burdur'dan Dünyaya Dağılan Heykellerin Eve Dönüşü” başlıklı yazısında, tarihi eserlerin geri dönüşünü kültürel miras, kent hafızası ve turizmin geleceği açısından değerlendirdi.
BURDUR'UN TARİHİ HAZİNELERİ DÜNYANIN DÖRT BİR YANINA DAĞILMIŞTI
Roma döneminin önemli yerleşimlerinden Boubon Antik Kenti, imparatorlara ve imparatorluk ailesine ait anıtsal bronz heykelleriyle dikkat çekiyordu.
Antik kentteki Sebasteion olarak bilinen kutsal alanda bulunan heykeller, Roma İmparatorluğu'nun siyasi gücünü, inanç sistemini ve sanat anlayışını yansıtıyordu.
Ancak 1960'lı yıllarda gerçekleştirilen kaçak kazılar sonucunda bu eserlerin bir bölümü yerlerinden sökülerek yurt dışına çıkarıldı. Avrupa ve Amerika'daki çeşitli koleksiyonlara ulaşan heykeller, yıllarca ait oldukları topraklardan uzakta kaldı.
Böylece Burdur'un tarihine ışık tutan önemli bir kültürel miras, dünyanın farklı noktalarına dağıldı.
ROMA İMPARATORUNUN HEYKELİ BİLİMSEL KANITLARLA GERİ ALINDI
Türkiye'ye iade edilen en dikkat çekici eserlerden biri, Roma İmparatoru Marcus Aurelius'a ait bronz heykel oldu.
ABD'deki Cleveland Sanat Müzesi koleksiyonunda bulunan heykelin Boubon Antik Kenti'nden kaçırıldığının belirlenmesi amacıyla kapsamlı bilimsel incelemeler yürütüldü.
Manhattan Bölge Savcılığı ve ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi ile gerçekleştirilen iş birliği kapsamında arşiv belgeleri, tanık ifadeleri ve bilimsel analizlerden yararlanıldı.
Heykelden ve Boubon Antik Kenti'nden alınan örnekler karşılaştırılarak eserin kökeni belirlendi.
10 Şubat 2025'te heykelin Türkiye'ye iadesine karar verildi. 14 Nisan 2025'te düzenlenen törenle resmî iade işlemi gerçekleştirildi.
İSTANBUL'DA TARİHİ BULUŞMA! 100 KÜLTÜR VARLIĞI TÜRKİYE'YE KAZANDIRILDI
2 Kasım 2026 tarihinde İstanbul Arkeoloji Müzelerinde açılan “Kaçış Yok: Boubon” sergisi, Burdur'dan kaçırılan ve Türkiye'ye geri getirilen Roma dönemi bronz heykellerini ziyaretçilerle buluşturdu.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un katıldığı programda, ABD'den Türkiye'ye iadesi sağlanan 100 kültür varlığı da tanıtıldı.
İadesi sağlanan eserler arasında Tokat'ın Erbaa ilçesindeki Horoztepe kökenli 40 eser ve Burdur'un Düver bölgesine ait 44 pişmiş toprak mimari levha da yer aldı.
Sergide Boubon kökenli bronz heykellerin yanı sıra eserlerin yurt dışına çıkarılma süreçleri, bilimsel araştırmalar ve Türkiye'ye geri kazandırılmaları için verilen mücadele de anlatılıyor.
DR. CEM KİNAY: “BİR ESERİN KİMLİĞİNİ YENİDEN KAZANMA SÜRECİ”
Burdur'un kültürel mirasının uluslararası alandaki önemine dikkat çeken Dr. Cem Kinay, eserlerin iadesinin yalnızca fiziksel bir geri dönüş olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Kinay, yazısında şu ifadelere yer verdi:
“Bu nedenle kültürel mirasın iadesi yalnızca bir taşınma işlemi değil. Bir eserin kimliğini ve tarihî bağlamını yeniden kazanma süreci.”
Geri getirilen eserlerin doğru bilgilerle ve çağdaş müzecilik anlayışıyla sergilenmesinin önemine işaret eden Kinay, tarihi mirasın gelecek nesillere aktarılması gerektiğine dikkat çekti.
BURDUR TURİZMİ İÇİN YENİ BİR FIRSAT OLABİLİR
Dr. Cem Kinay, Boubon Antik Kenti'nin hikâyesinin Burdur'un kültür turizmi açısından önemli fırsatlar sunduğunu belirtti.
Günümüzde ziyaretçilerin yalnızca tarihi eserleri görmekle yetinmediğini, aynı zamanda eserlerin geçmişini ve hikâyesini öğrenmek istediğini ifade eden Kinay, Boubon'un bu açıdan güçlü bir potansiyele sahip olduğunu dile getirdi.
Burdur'daki antik kent ile İstanbul'daki müze koleksiyonları arasında bilimsel ve dijital bağlantılar kurulabileceğine değinen Kinay, bu yaklaşımın kültürel mirasın daha geniş kitlelere ulaştırılmasına katkı sağlayabileceğini kaydetti.
Kinay, “Çünkü ziyaretçiler artık yalnızca görmek değil, anlamak istiyor.” sözleriyle turizmde hikâye anlatımının önemini vurguladı.
“BİR MEDENİYETİN BÜYÜKLÜĞÜ KAYBETTİKLERİNE NASIL SAHİP ÇIKTIĞIYLA DA ÖLÇÜLÜR”
Boubon'dan kaçırılan eserlerin geri dönüşünün, tarihi eser kaçakçılığıyla mücadelede önemli bir örnek oluşturduğunu belirten Kinay, yazısını dikkat çekici bir değerlendirmeyle tamamladı:
“Çünkü bir medeniyetin büyüklüğü yalnızca yarattığı eserlerle değil, kaybettiklerini nasıl hatırladığı ve geri dönenlere nasıl sahip çıktığıyla da ölçülür.”
Burdur'un binlerce yıllık tarihinden koparılan bronz heykellerin yeniden Türkiye'ye kazandırılması, kentin kültürel mirasının korunması ve uluslararası alanda tanıtılması açısından da önem taşıyor.
DR. CEM KİNAY KİMDİR?
Uluslararası turizm girişimcisi ve yazar Dr. Cem Kinay, Magic Life Hotels ile geliştirdiği “Her Şey Dahil” turizm konseptiyle tanınıyor.
1997 yılında Avusturya'da “Yılın Adamı” seçilen ve 2006 yılında Avusturya Devlet Nişanı ile onurlandırılan Kinay, CK Legacy Hotels'in kurucusu olarak turizm alanındaki çalışmalarını sürdürüyor.
Kinay, özellikle deneyim ekonomisi, kültürel miras, gastronomi ve yeni nesil turizm anlayışı üzerine değerlendirmeleriyle dikkat çekiyor.




