Türkiye’de sosyal destek sisteminde yeni bir dönemin kapısını aralayacak Aile Gelir Tamamlama Sistemi için çalışmalar sürüyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen yeni modelle, hanelerin toplam gelirinin belirlenen seviyenin altında kalması halinde aradaki farkın devlet desteğiyle karşılanması hedefleniyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından üzerinde çalışılan sistemin, pilot uygulamaların ardından 2027 yılının başından itibaren Türkiye genelinde uygulanması planlanıyor.
HER HANEYE AYNI MİKTAR ÖDENMEYECEK
Yeni destek modelinde herkese aynı tutarda ödeme yapılması öngörülmüyor. Bunun yerine hanede yaşayan kişilerin toplam geliri dikkate alınacak.
Belirlenecek gelir sınırının altında kalan hanelerde, mevcut gelir ile belirlenen seviye arasındaki farkın sosyal destek olarak ödenmesi planlanıyor. Bu nedenle vatandaşlara verilecek destek miktarı haneden haneye değişebilecek.
GELİR SINIRININ ALTINDA KALANLARA DESTEK
Aile Gelir Tamamlama Sistemi'nin temel hedefi, düşük gelirli aile ve bireyler için belirli bir gelir güvencesi oluşturmak.
Planlanan uygulamada öncelikle hanenin toplam geliri hesaplanacak. Gelirin belirlenen sınırın altında olduğunun tespit edilmesi halinde, gerekli şartları taşıyan vatandaşlara eksik kalan tutar kadar destek sağlanabilecek.
Örneğin tek başına yaşayan ve geliri belirlenen seviyenin altında bulunan bir kişinin gelirinin, yapılacak devlet desteğiyle belirlenen sınıra yaklaştırılması amaçlanıyor.
DESTEK MİKTARI GELİRE GÖRE DEĞİŞECEK
Yeni sistemin mevcut sosyal yardım uygulamalarından en önemli farklarından biri, destek miktarının doğrudan hanenin gelir durumuna göre belirlenmesi olacak.
Bu kapsamda yüksek gelirli ve düşük gelirli hanelere aynı tutarda ödeme yapılmayacak. Hanenin geliri düştükçe sağlanabilecek desteğin miktarı da gelir sınırına göre farklılaşabilecek.
KADEMELİ EMEKLİLİKLE İLGİLİ YENİ BİR KARAR DEĞİL
Sistemin çalışma hayatı ve emeklilik tercihleri üzerinde de dolaylı etkiler oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Gelir desteği sayesinde vatandaşların yalnızca ekonomik gerekçelerle erken emekliliğe yönelmesinin azalabileceği ifade ediliyor. Ancak Aile Gelir Tamamlama Sistemi’ne yönelik çalışmaların, kademeli emeklilik konusunda alınmış yeni bir karar veya düzenleme anlamına gelmediği özellikle belirtiliyor.
2027’DE TÜRKİYE GENELİNDE UYGULANMASI PLANLANIYOR
Pilot çalışmaların ardından sistemin 2027 yılının başında ülke genelinde devreye alınması hedefleniyor.
Kimlerin destekten yararlanabileceği, gelir sınırının ne kadar olacağı, hane gelirinin hangi kriterlere göre hesaplanacağı, başvuruların nasıl yapılacağı ve ödeme tutarlarının nasıl belirleneceği gibi ayrıntıların ise önümüzdeki süreçte netleşmesi bekleniyor.
