Burdur'un deprem tehlikesine ilişkin yayımlanan kapsamlı değerlendirme, kent merkezi ve ilçelerdeki fay hatlarını yeniden gündeme taşıdı. Sismik Uyarı platformunda, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) diri fay verileri, AFAD kayıtları ve Burdur İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) kaynak gösterilerek hazırlanan çalışmada, Burdur Merkez ile birlikte 6 ilçenin daha çok yüksek ayrıntılı inceleme önceliğine sahip olduğu belirtildi.

Burdur genelindeki deprem tehlikesinin bölgeden bölgeye değiştiğine dikkat çekilen değerlendirmede; Burdur Gölü'nün güneydoğu kıyısı, Karakent-Kemer kuşağı, Yeşilova-Salda çevresi, Karamanlı-Tefenni hattı ile Gölhisar-Çavdır-Altınyayla doğrultusu öne çıktı.

Aktif faylar, havza zeminleri ve geçmişte yaşanan depremler dikkate alınarak hazırlanan çalışma, Burdur'un deprem gerçeğini bir kez daha gündeme getirdi. Ancak açıklanan sınıflandırmanın doğrudan bina güvenliğini değil, ayrıntılı jeolojik ve mühendislik incelemesi yapılması gereken bölgeleri gösterdiği vurgulandı.

BURDUR'DA 7 İLÇE İÇİN ÇOK YÜKSEK İNCELEME ÖNCELİĞİ

Sismik Uyarı'nın ilçe bazlı değerlendirmesinde Burdur'un 11 ilçesi için farklı inceleme öncelikleri belirlendi.

Buna göre Burdur Merkez, Çavdır, Gölhisar, Karamanlı, Kemer, Tefenni ve Yeşilova çok yüksek inceleme önceliği bulunan yerler arasında gösterildi.

İLÇE BAZINDA AYRINTILI İNCELEME ÖNCELİĞİ

Çok yüksek

Burdur Merkez, Çavdır, Gölhisar, Karamanlı, Kemer, Tefenni, Yeşilova

Yüksek

Ağlasun, Altınyayla, Bucak

Orta-yüksek

Çeltikçi

Kaynak: Sismik Uyarı ilçe değerlendirmesi. Bu sınıflar resmî bina risk puanı veya deprem tahmini değildir.

Değerlendirmede, aynı ilçenin farklı mahalle ve bölgelerinde zemin özelliklerinin değişebileceği, bu nedenle deprem tehlikesinin yalnızca ilçe isimlerine bakılarak değerlendirilemeyeceği ifade edildi.

BURDUR'DA HANGİ FAY HATLARI BULUNUYOR?

MTA'nın 2026 Türkiye Diri Fay Haritası'na dayandırılan çalışmada, Burdur sınırlarıyla kesişen 7 ana fay veya fay sistemi grubu sıralandı.

Bunlar arasında Çameli Fayı, Burdur Grabeni içerisindeki Gökçebağ, Hacılar, Karakent ve Kocapınar fayları, Acıgöl Grabeni fay sistemi, Elmalıyurt Fayı, Altınyayla Fayı, Gölcük Gölü Fayı ve Ağlasun Fayı yer aldı.

Burdur'un yakın çevresindeki Kemer, Acıpayam ve Dinar gibi fay yapılarının da bölgesel deprem tehlikesi bakımından değerlendirilmesi gerektiğine işaret edildi.

Öte yandan literatürde Fethiye-Burdur Fay Zonu olarak bilinen tektonik kuşağın tek parça ve kesintisiz bir fay olmadığı, farklı özelliklere sahip çok sayıda fay segmentinden oluştuğu belirtildi.

BURDUR MERKEZ VE GÖL ÇEVRESİNDE ZEMİN UYARISI

Çalışmada özellikle Burdur Gölü kıyısındaki yerleşim alanlarının zemin özelliklerine dikkat çekildi.

Burdur Merkez'in kaya zeminler, birikinti konileri ve gölsel-alüvyal dolgular üzerinde geliştiği, dolayısıyla farklı bölgelerde deprem dalgalarının farklı etkiler oluşturabileceği kaydedildi.

Özellikle gevşek ve suya doygun zeminlerde deprem sırasında sıvılaşma, oturma ve yer hareketinin büyümesi gibi sorunların ortaya çıkabileceği belirtildi.

Bu nedenle göl kıyıları, dere yatakları, ova tabanları ve genç alüvyon zeminlerde ayrıntılı zemin etütlerinin önem taşıdığı ifade edildi.

YEŞİLOVA, SALDA, KARAMANLI VE TEFENNİ HATTINA DİKKAT

Yeşilova ve Salda Gölü çevresi de çalışmada dikkat çeken bölgeler arasında yer aldı.

Yeşilova çevresindeki aktif normal fayların yanı sıra havza zeminlerinin deprem hareketlerini büyütebilme potansiyeline işaret edildi. İlçenin kuzeybatı kesiminde yapılan olasılıksal değerlendirmelerde yüksek ana kaya ivmesi değerlerinin hesaplandığı aktarıldı.

Karamanlı ve Tefenni çevresinde ise birbirinden bağımsız veya süreksiz fay kollarının bulunduğu, bölgenin tek bir fay hattı olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtildi.

İki ilçenin havza zeminleri ile fay sistemlerinin birlikte incelenmesinin önemine vurgu yapıldı.

Burdur’da Acı Olay! Haber Alınamayan 67 Yaşındaki Adam Evinde Ölü Bulundu
Burdur’da Acı Olay! Haber Alınamayan 67 Yaşındaki Adam Evinde Ölü Bulundu
İçeriği Görüntüle

GÖLHİSAR, ÇAVDIR VE ALTINYAYLA DA DEĞERLENDİRMEDE

Burdur'un güneybatısındaki Gölhisar, Çavdır ve Altınyayla hattı da deprem tehlikesi açısından öne çıktı.

Gölhisar'daki antik Kibyra çevresinde geçmiş depremlere ilişkin jeolojik ve arkeolojik izlerin bulunduğu belirtilirken, bölgedeki fay hareketlerinin tarihsel süreçte yerleşimleri etkilediğine dikkat çekildi.

Çavdır ve Altınyayla çevresinde ise bölgesel fay segmentlerinin yanı sıra eğimli arazi yapısı, kaya düşmesi ve heyelan gibi ikincil tehlikelerin de dikkate alınması gerektiği vurgulandı.

BUCAK, AĞLASUN VE ÇELTİKÇİ İÇİN DE ÖNEMLİ AYRINTILAR

Bucak ve Ağlasun ilçeleri değerlendirmede yüksek inceleme önceliği grubunda yer aldı.

Bucak'ta nüfus yoğunluğu, yapı stoku, ulaşım altyapısı ve çevredeki fay yapılarının birlikte incelenmesi gerektiği ifade edildi.

Ağlasun'da ise antik Sagalassos yerleşiminde geçmiş depremlerle ilişkilendirilen hasar izlerinin bulunduğu, özellikle eğimli arazilerde zemin ve yamaç koşullarının önem taşıdığı belirtildi.

Çeltikçi ilçesi orta-yüksek inceleme önceliği grubunda gösterilirken, bölgesel depremlerden kaynaklanabilecek sarsıntıların yanında yerel zemin özellikleri ve yamaç hareketlerinin de değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekildi.

BURDUR'UN DEPREM GEÇMİŞİ HAFIZALARDAKİ YERİNİ KORUYOR

Burdur'un deprem tehlikesini ortaya koyan en önemli göstergelerden biri de geçmişte yaşanan yıkıcı depremler.

Özellikle 1914 yılında Burdur ve çevresini etkileyen, büyüklüğü farklı kaynaklarda 7,0 ile 7,1 arasında verilen deprem, bölgenin tarihindeki en yıkıcı afetlerden biri olarak kayıtlara geçti.

12 Mayıs 1971 tarihinde meydana gelen Burdur depremi de kentte ağır hasara ve can kayıplarına neden oldu. Bu depremin büyüklüğü kullanılan ölçüm yöntemine göre 5,9 ile 6,2 arasında aktarılıyor.

Ayrıca 1995 Dinar ve 2019 Acıpayam depremleri de Burdur'un çevre illerdeki aktif faylardan etkilenebildiğini gösteren önemli olaylar arasında bulunuyor.

Bu tarihsel veriler, bölgenin deprem geçmişini ortaya koymakla birlikte gelecekte bir depremin ne zaman meydana geleceğini göstermiyor.

AFAD'IN BURDUR İÇİN 86 EYLEMLİ AFET RİSK AZALTMA PLANI BULUNUYOR

Burdur Valiliğinin daha önce paylaştığı bilgilere göre, İl Afet Risk Azaltma Planı kapsamında kentte deprem başta olmak üzere sel, taşkın, heyelan, kaya düşmesi ve yangın gibi afet türleri değerlendirildi.

Plan kapsamında kısa, orta ve uzun vadede uygulanmak üzere 86 eylem belirlendiği ve 26 kurum ile kuruluşun sorumluluk üstlendiği açıklandı.

İlgili kurumların çalışmaları takip edilirken, afetlerin meydana gelmesinden önce alınacak önlemlerle muhtemel can ve mal kayıplarının azaltılması hedefleniyor.

DEPREM TEHLİKESİ İLE BİNALARIN DEPREM RİSKİ AYNI ŞEY DEĞİL

Paylaşılan değerlendirmede en önemli ayrıntılardan biri de deprem tehlikesi ile deprem riskinin farklı kavramlar olması.

Bir bölgede aktif fay bulunması veya yüksek deprem tehlikesi hesaplanması, o bölgedeki bütün binaların dayanıksız olduğu anlamına gelmiyor. Bir yapının deprem güvenliği; inşa edildiği zemin, taşıyıcı sistem, kullanılan malzemeler, yapım kalitesi ve mevcut durumu gibi unsurlarla birlikte değerlendiriliyor.

Bu nedenle vatandaşların yalnızca genel deprem haritalarına bakarak binaları hakkında kesin bir sonuca varmaması, gerekli durumlarda yetkili uzmanlar tarafından yapı performans değerlendirmesi yaptırması önem taşıyor.

Burdur için hazırlanan bu çalışma, yeni bir depremin yaklaştığına dair bir uyarı veya deprem tahmini değil; ilin jeolojik özellikleri ve geçmiş deprem kayıtlarına dayanan bölgesel bir tehlike değerlendirmesi niteliği taşıyor.

BURDUR'UN DEPREM RİSKİ VE FAY HATLARI NEREDEN İNCELENEBİLİR?

Burdur'un ilçelerine ilişkin ayrıntılı değerlendirmeye Sismik Uyarı – Burdur Deprem Riski sayfasından ulaşılabiliyor.

Resmî fay haritaları için MTA Türkiye Diri Fay Haritası, deprem tehlike bilgileri için ise AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası kullanılabiliyor.